Duurzaam beleggen populair in Nederland

Nederlanders kiezen opvallend vaak voor duurzaam beleggen. Van alle Nederlanders die hun geld laten beheren, inclusief de miljonairs, eist 17,2% van hun vermogensbeheerder dat sociaal en verantwoord investeren in hun beleggingsportefeuille tot uiting komt. Nederland laat daarmee landen als Engeland en België ver achter zich. Opmerkelijk. Hoe komt dat nu? Kloppen die cijfers wel? En wat zijn goed renderende duurzame beleggingen?

Niet alleen de wat minder rijke Nederlanders, maar ook de miljonairs in ons land blijken veel interesse voor duurzaam beleggen te hebben. Nederlandse particulieren met meer dan $ 1 miljoen op de bank - eigen vermogen exclusief de waarde van het huis en andere luxegoederen - zijn het actiefst op dat gebied.

Uit het jaarlijkse World Wealth Report van de adviesorganisatie Capgemini en de Amerikaanse zakenbank Merrill Lynch blijkt niet alleen dat het aantal miljonairs in Nederland sterker is gestegen dan het wereldwijde gemiddelde, maar ook dat rijke particulieren steeds vaker informeren naar manieren om hun vermogen op een verantwoorde manier te besteden. De film An Inconvenient Truth van Al Gore maakte in een groot aantal landen, waaronder het toch nog altijd van calvinisme (schuldgevoel) doortrokken Nederland, veel indruk.

Nog meer duurzame beleggers werden over de streep getrokken. Zeker toen in maart van dit jaar bekend werd dat veel Nederlandse institutionele beleggers, zoals pensioenfondsen, en goede doelen in bedrijven investeren die onder meer landmijnen en clusterbommen fabriceren, werd er door beleggers, maatschappelijke organisaties en de Tweede Kamer geschokt gereageerd.

Banken die duurzaamheid hoog in het vaandel hebben staan, zoals de Triodos Bank en ASN Bank, sponnen er garen bij. De aanwas van nieuwe rekeninghouders en beleggers bij die banken was bovengemiddeld in de afgelopen maanden. Nederlanders hebben nu eenmaal een goede neus voor onrecht en ‘aanverwante’ zaken.

Dorus van den Biezenbos van Capgemini geeft als verklaring: “In Nederland zijn we al geruime tijd bezig met maatschappelijk verantwoord ondernemen. Miljonairs worden ook steeds vaker met dit onderwerp geconfronteerd. Rijke mensen ontwikkelen hierdoor een stukje bewustwording.”

Kwestie van definitie

In Nederland zit volgens de criteria van Capgemini 7,3% van het belegde vermogen in duurzame fondsen, in totaal zo’n € 41,5 miljard. Ter vergelijking: in Groot-Brittannië is dat € 30,5 miljard en in België € 9,5 miljard.

Maar volgens de strengere criteria van de Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling (VBDO) bedroeg het ingelegde bedrag in duurzaam sparen en beleggen in Nederland vorig jaar iets meer dan € 11 miljard. Een stuk minder dus, een kwestie van definitie...

Uit het jaarlijkse onderzoek van de VBDO blijkt in elk geval dat er sprake is van een forse groei in duurzaam sparen en beleggen: 20% in 2006!
Van den Biezenbos van Capgemini: “Voor vermogensbeheerders ligt hier een enorme groeimarkt. Zij moeten inspelen op de wensen van de miljonairs. In het verleden waren de ASN Bank en de Triodos Bank hierin zeer succesvol.”

Wakker worden

Het lijkt er op dat andere Nederlandse banken nu ook wakker worden, hoewel dat soms gezichtsbedrog is. ING bijvoorbeeld is al vanaf 2000 bezig met duurzame beleggingsstrategieën. Voor de eigen beleggingen loopt ING al heel lang voorop voor wat betreft screening op controversiële wapens.

Bij ING Investment Management houdt een aparte afdeling, Sustainable Equity Investments, zich bezig met duurzame beleggingen. Het hoofd hiervan, Hendrik-Jan Boer, plaatst een kanttekening bij de onderzoeksresultaten uit het World Wealth Report van Capgemini en Merrill Lynch. “Het gaat bij dit soort onderzoeken inderdaad vaak om definitiekwesties. Ook in Groot-Brittannië worden veel beleggingen uitgesloten door institutionele fondsen. Officieel vallen ze dan niet onder duurzame beleggingen, terwijl ze dat eigenlijk wel zijn.”

Ook heeft Boer wat twijfels over de vermeende fors toenemende belangstelling van Nederlandse particulieren voor duurzaam beleggen. “De groei in duurzaam beleggen is er inderdaad en lijkt nu ook echt aan te houden, maar die komt vooral van institutionele investeerders, zoals stichtingen, pensioenfondsen en verzekeraars.

Die stellen steeds meer vragen over de duurzaamheid van beleggingen. Bovendien komen deze beleggingen in omvang van een laag niveau. Bij particuliere beleggers zien we veel minder breed gedragen groei. De particulieren die wel duurzaam beleggen, zijn dan ook vaak de wat fanatiekere.

Het zijn de beleggers die hoe dan ook hun geld in windenergiefondsen en dergelijke steken, of klant zijn bij erkend ‘groene’ banken. In de jaren ‘70 was er onder invloed van de Club van Rome ook al aandacht voor duurzaam beleggen, maar dat is toen onder invloed van minder goede economische tijden weggezakt.

Nu lijkt de trend door te zetten. Ook omdat mensen nu bijvoorbeeld merken dat het klimaat in Nederland veranderd lijkt. Er wordt steeds meer over het onderwerp gepraat. Ook spelen globalisering en de snelheid van communicatie een belangrijke rol. Schendingen van mensenrechten en milieubelasting in verre landen bereiken ons veel sneller.”

Criteria

De duurzame fondsen van ING Investment Management hanteren strenge criteria. Boer: “Bij deze beleggingen combineren we absolute uitsluitingen met een best-in-class-benadering. Bedrijven die zich bijvoorbeeld met kernenergie of wapenhandel bezighouden, of betrokken zijn bij schending van mensenrechten, worden uitgesloten. Daarnaast wordt het algehele beleggingsuniversum, de MSCI World Index, gescreend op circa 200 punten die door een onafhankelijk duurzaam researchbureau zijn aangereikt. Er worden onder andere milieucriteria gehanteerd en gelet op sociale aspecten als het werkgeversbeleid en contacten met toeleveranciers. Ondernemingen die onder het sectorgemiddelde scoren, vallen af. Van de bedrijven die overblijven, selecteren we de aandelen die we de beste rendementskansen toedichten. We zijn in mei 2000 begonnen met onze duurzame beleggingsfondsen. Het rendement was de afgelopen jaren zeker niet minder dan dat van ‘gewone’ fondsen. We zijn momenteel wel wat minder belegd in windenergie en fabrikanten van zonnecellen, omdat de koersstijgingen in die hoek de laatste jaren wel erg fors zijn geweest. Dat heeft hypeachtige kenmerken.”

Triodos Bank

De Triodos Bank groeit al lange tijd fors, met 20 tot 25% per jaar. Thomas Steiner, woordvoerder van de bank: “Sinds september 2006 zien we een duidelijke versnelling van de groei. Het was een warme winter en de vorige zomer was heel warm. Mensen praten daarover en willen daden stellen om de klimaatverandering tegen te gaan. Toen kwam de documentaire van Al Gore er nog eens overheen. Alle producten van de Triodos Bank kregen daardoor meer belangstelling. Vooral voor de duurzame betaalrekening en duurzame internetspaarrekening kregen we een enorme toestroom van nieuwe klanten. De afdeling Private Banking kreeg eveneens veel aanvragen. Niet alleen van particulieren, maar ook van de zakelijke markt. In mei en juni van dit jaar zagen we een sterke groei. Per dag werden er tien keer zoveel rekeningen geopend als de maand daarvoor! Sinds de zomer van 2006 zien we onder andere een groeiende belangstelling voor ons Kinder Toekomst Plan, een spaarrekening, waarbij ouders en grootouders voor hun kinderen en kleinkinderen sparen. De laatste tijd openen ze ook steeds vaker duurzame rekeningen voor zichzelf.”

Triodos Bank biedt inmiddels alle ‘smaken’ aan, zoals duurzaam sparen waarbij de ingelegde gelden worden ingezet om duurzame pioniers te financieren, en groen beleggen in zogenoemde groenfondsen. Die financieren door de overheid goedgekeurde projecten zoals duurzame energie en natuurbescherming met een fiscaal gunstige component voor de belegger.

Steiner: “Verder bieden we sociaal-ethisch beleggen in microkrediet, ook met fiscaal gunstige voorwaarden, en hebben we duurzame beleggingsfondsen, zoals het Triodos Renewables Europe Fund. Dat investeert rechtstreeks in windparken, zonne-installaties, biomassa en kleinschalige waterkrachtcentrales. Al die beleggingen hebben een eigen risico- en rendementsprofiel. De groenfondsen, die leningen verstrekken aan groene projecten, gedragen zich als obligatiefondsen. Onze duurzame aandelenfondsen hebben marktconforme aandelenrendementen. Om een duurzame beleggingsportefeuille compleet te kunnen maken, bieden we sinds kort ook een dergelijk vastgoedfonds aan. Dat fonds belegt in duurzame utiliteitsbouw, gebouwen waarin zoveel mogelijk duurzame materialen zijn verwerkt en die energiezuinig zijn.”

Uitsluitingen

Om te verduidelijken dat je duurzaam als term moet preciseren, licht Steiner twee aandelenfondsen van Triodos eruit: het Triodos Meerwaarde Aandelenfonds en het Triodos Values Pioneer Fund.

“Het Triodos Meerwaarde Aandelenfonds kent uitsluitingscriteria, zoals betrokkenheid bij de wapenindustrie of kinderarbeid. Vervolgens worden de grote beursgenoteerde ondernemingen die in de MSCI-World Index zitten gescreend op sociale en milieuaspecten en met branchegenoten vergeleken. De 50% best presterende bedrijven op sociaal en milieugebied binnen de sector komt voor belegging in aanmerking. Uiteindelijk blijft er zo'n 30% van de aandelen uit die index over. De asset manager kiest daaruit vervolgens de beleggingen voor zijn fonds. Een ander voorbeeld: begin dit jaar lanceerden wij het Triodos Values Pioneer Fund, een wereldwijd beleggend small- en midcapfonds dat investeert in absolute koplopers in duurzaamheid. Het fonds richt zich op investeringen in beursgenoteerde bedrijven die zich actief inzetten voor een schone aarde, een gezonde levensstijl en klimaatbescherming, en op pioniers in maatschappelijk verantwoord ondernemen.Een misvatting is dat dergelijke duurzame fondsen niet goed zouden renderen. Het Triodos Meerwaarde Fonds presteert al jaren marktconform, dus net zo goed als vergelijkbare niet-duurzame aandelenfondsen.”

Conclusie

De conclusie is duidelijk: duurzaam beleggen breekt echt door in Nederland en lijkt in rendement niet onder te hoeven doen voor vergelijkbare ‘gewone’ beleggingen. De definitiekwestie is en blijft wel belangrijk als het om duurzame beleggingen gaat. Als u in dergelijke producten wilt beleggen, is het daarom raadzaam u er tevoren van te vergewissen welke criteria worden aangehouden bij de bank die het product uitgeeft. Want het is zuur achteraf te merken dat je als belegger zonder het te weten bijvoorbeeld in wapenfabrikanten hebt geïnvesteerd.

Verwachting: 15 miljard in 2007

Uit het jaarlijkse onderzoek van de Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling (VBDO), met steun van de Triodos Bank, blijkt dat duurzaam beleggen - inclusief beleggingen in erkende groenfondsen en sociaal-ethische fondsen - in 2006 met 19% toenam tot € 3,3 miljard.

Duurzaam sparen groeide met 21% tot € 8 miljard. Volgens een andere onderverdeling steeg het fiscaal duurzaam vrijgesteld sparen en beleggen met 15% tot € 6,3 miljard en nam het conventioneel duurzaam sparen en beleggen met 26% toe tot € 5 miljard. In 2007 zal volgens de VBDO het totaal aan duurzaam gespaard en belegd vermogen van particulieren waarschijnlijk stijgen van ? 11,3 miljard naar zo’n € 15 miljard.

Niet in de laatste plaats omdat verschillende fondsmanagers tijdens het onderzoek hebben aangegeven bezig te zijn met het ontwikkelen van nieuwe duurzame financiële producten die dit jaar nog op de markt komen. Met een gelijk rendement ten opzichte van reguliere beleggingsproducten ligt volgens die fondsmanagers de markt voor duurzame producten open. Ter vergelijking: regulier beleggen nam het afgelopen jaar met 5,6% toe en regulier sparen met 4,9%. De totale omvang van regulier sparen en beleggen overschreed in 2006 de € 337 miljard.

Belastingvrijstelling

De overheid beschouwt investeren in groene en sociaal-ethische fondsen als maatschappelijk beleggen. Om dat te stimuleren, krijgt u voor dat soort beleggingen een vrijstelling van vermogensrendementsheffing (1,2%) in box III over maximaal € 53.421,- (bedrag voor 2007 per belastingplichtige; voor partners geldt een dubbele vrijstelling). Daarnaast krijgt u een heffingskorting van 1,3% over de gemiddelde waarde van deze beleggingen. Behalve een fiscale vrijstelling voor maatschappelijke beleggingen, bestaat er een vergelijkbare vrijstelling (eveneens over maximaal € 53.421,-) voor cultureel beleggen.

bron: volghetgeld.nl

-