Onderzoek wijst uit: te weinig nieuwe winkels

De noodzakelijke vernieuwing van de winkelmarkt komt in Nederland nog onvoldoende van de grond. Er zijn wel veel plannen voor nieuwe winkelformules, maar die lopen vast omdat ze een bedreiging zouden vormen voor de bestaande winkelhiërarchie. Consumenten willen al lang niet meer uitsluitend in traditionele winkelcentra winkelen, maar de nieuwbouw van winkels speelt daar veel te weinig op, zo blijkt uit het jaarlijkse onderzoek Nieuw Commercieel Vastgoed van Neprom en PropertyNL.

In Nederland is er in totaal ongeveer 28 mln m2 aan winkeloppervlak beschikbaar. Uit het onderzoek Nieuw Commercieel Vastgoed blijkt dat er begin 2007 bij de Nederlandse ontwikkelaars plannen waren om daar in de komende jaren ruim 4,9 mln m2 aan toe voegen, of van te vernieuwen. Veel van die plannen zullen echter niet tot uitvoering komen. Uit hetzelfde onderzoek bleek namelijk dat vorig jaar er slechts 338.000 m2 aan nieuwe winkelruimte werd opgeleverd. Dat was fors minder dan de 500.000 m2 in het jaar daaraan voorafgaand.

Neprom en PropertyNL verwachten op basis van hun onderzoek dat in 2008 en 2009 ongeveer 400.000 m2 aan nieuwe winkelruimte zal worden opgeleverd. Dat is meer dan in 2006, maar het blijft relatief weinig in vergelijking met de omvangrijke planvoorraad. Helemaal als bedacht wordt dat meer dan de helft van die nieuwe meters betrekking heeft op renovatie en herontwikkeling van bestaande winkelcentra. Nederland wijkt daarmee af van andere landen waar de schaalvergroting in de detailhandel veel harder is gegaan. Economische en ruimtelijke regelgeving in Nederland hebben dat verhinderd, waardoor kansen onbenut blijven en de consument niet optimaal wordt bediend.

Uit het onderzoek van Neprom en PropertyNL blijkt dat er een geleidelijke verschuiving optreedt van plannen voor stadscentra naar plannen voor locaties aan de randen van de stad. De oorzaak daarvan moet worden gezocht in de veranderende bevolkingssamenstelling en in de veranderende consumentenvoorkeuren. Die leiden er toe dat er een groeiende vraag is naar nieuwe winkelformules en nieuwe winkellocaties. Hoewel de meeste plannen nog steeds worden gemaakt voor stadscentra, nam het aandeel in vloeroppervlak af van 45% in 2006 naar 40% in 2007. De planvoorraad voor grootschalige winkels aan de randen van de steden, de zogenoemde PDV/GDV-locaties (Perifere Detailhandels Vestigingen/Grootschalige Detailhandels Vestigingen), nam licht toe naar 26% van het totale aanbod aan gepland vloeroppervlak.

Uit de cijfers van NIEUW Commercieel Vastgoed is een duidelijke schaalvergroting in de winkelvoorraad af te leiden. Die schaalvergroting vindt niet alleen plaats aan de randen van de steden, maar ook in de stadscentra zelf. Dat heeft geleid tot grote tekorten aan winkellocaties, zowel wat betreft de echte A-locaties in stadscentra als wat de GDV/PDV-locaties aan de randen van de stad betreft. Die tekorten zien we ook terug in de relatief lage leegstand in de winkelmarkt. In de stadscentra staat ongeveer 8% van de totale voorraad leeg en aan de randen 7%. Het is duidelijk dat de winkelmarkt een andere structuur moet krijgen. De Neprom pleitte dan ook al in 2005 in haar detailhandelsvisie voor meer ruimte voor een sterkere dynamiek in de winkelmarkt. Ook het Ruimtelijk Planbureau brak in haar rapport Winkelen in megaland een lans voor minder behoudzucht en meer ruimte voor vernieuwing.

bron: PropertyNL | Onderzoek wijst uit: te weinig nieuwe winkels

-