Taxaties geven niet altijd een onafhankelijk beeld van de marktwaarde van een woning. In plaats daarvan volgt een taxatie in de praktijk vaak de afgesproken verkoopprijs. Bij ruim 40% van de taxaties komt de getaxeerde waarde overeen met de verkoopprijs.
Dat blijkt uit onderzoek van de Universiteit van Amsterdam (UvA). De onderzoekers analyseerden 694 Nederlandse woningverkopen en vergeleken de afgesproken koopprijzen met de taxatiewaarden die bij hypotheekverstrekkers werden ingediend. Ze vonden een sterk verband tussen beide: in plaats van een onafhankelijke schatting te geven, lijken taxaties vaak de prijs te weerspiegelen die kopers al met de verkoper zijn overeengekomen. Dat roept vragen op over de onafhankelijkheid van woningwaarderingen bij het afsluiten van een hypotheek, stellen de onderzoekers.
40% taxaties komt overeen met de verkoopprijs
In iets meer dan één op de vijf gevallen (21,3%) was de taxatiewaarde precies gelijk aan de verkoopprijs. Omdat taxatiewaarden doorgaans worden afgerond op een veelvoud van € 5.000, onderzochten de onderzoekers ook hoeveel taxaties minder dan die marge verschilden van de verkoopprijs. Dat bleek bij 41,5% van de taxaties het geval.
De onderzoekers gebruikten bovendien een statistisch model om in te schatten wat elk pand waard zou kunnen zijn, gebaseerd op de kenmerken ervan en de bredere marktomstandigheden, zonder daarbij gebruik te maken van de overeengekomen verkoopprijs of de taxatie. Ze vonden sterk statistisch bewijs dat taxaties nauwer aansloten bij de overeengekomen verkoopprijs dan verwacht zou mogen worden bij een onafhankelijke taxatie.
Risico voor koper en bank
Wanneer een taxatie de afgesproken verkoopprijs te nauw volgt, lopen zowel de koper als de bank mogelijk meer risico dan ze beseffen. Als een huiseigenaar bijvoorbeeld niet meer aan zijn betalingsverplichtingen kan voldoen, brengt de verkoop van de woning, als deze verkeerd is getaxeerd, mogelijk niet genoeg op om de resterende hypotheekschuld af te lossen. De verkoper blijft dan met een restschuld zitten. Als de woningmarkt afkoelt, zoals de laatste tijd in Nederland het geval is, kan dat risico toenemen.
‘Een onafhankelijke taxatie moet inzicht geven in wat een woning naar verwachting waard is, en niet simpelweg bevestigen welk bedrag iemand al heeft afgesproken ervoor te betalen’, zegt UvA-econoom Ramon De Punder, een van de onderzoekers, in een persbericht.
Het onderzoek is gebaseerd op woningen waarvan de taxatierapporten zijn verkregen via hypotheekadviesbureau Viisi. De resultaten laten daarom niet zien hoe alle Nederlandse taxateurs te werk gaan, maar wijzen wel op een mogelijk belangrijk zwak punt in het taxatieproces.
Bron: Taxaties vaak rapport van verkoopprijs in plaats van werkelijke waarde | Vastgoedactueel
Bekijk het gehele artikel
