Hypotheekrente schiet omhoog

De hypotheekrente is in september in korte tijd fors gestegen. Voor tien jaar vast met Nationale Hypotheek Garantie (NHG) ligt het laagste tarief inmiddels boven de 4%, terwijl ook gemiddelde tarieven snel oplopen. Dat begint zichtbaar te worden op de woningmarkt, waar kopers voorzichtiger worden.
Volgens Hypotheek.nl stond de rente voor een hypotheek met NHG en een rentevaste periode van tien jaar op 23 september op 4,21%. Geld.nl noteerde diezelfde dag een laagste tarief van 4,13% voor deze looptijd. De vergelijkingsplatforms hanteren verschillende meetmethoden, maar signaleren beide een duidelijke stijging van de hypotheekrente in september.
Forse stijging in september
De stijging is volgens Geld.nl in korte tijd opgelopen. Het laagste tarief voor tien jaar vast met NHG steeg tussen 8 en 23 september van 3,78% naar 4,13%, een toename van 0,35 procentpunt. Een week na de eerste meting stond het tarief op 3,85%. Volgens Geld.nl behoort de stijging over deze periode tot de grootste sinds 2022.
Ook bij andere rentevaste periodes gingen de tarieven omhoog. Voor vijf jaar vast steeg het laagste tarief tussen 8 en 23 september van 3,70% naar 4,02%. Bij twintig jaar vast liep het tarief op van 4,22% naar 4,43% en bij dertig jaar vast van 4,29% naar 4,48%.
Ook gemiddelde rente stijgt
Niet alleen de laagste tarieven zijn hoger geworden. De gemiddelde rente voor vijf jaar vast met NHG steeg volgens Geld.nl tussen 8 en 22 september van 4,01% naar 4,27%. Voor tien jaar vast liep het gemiddelde tarief op van 4,10% naar 4,34%.
De stijging versnelde vooral in de tweede helft van de maand. Tussen 15 en 22 september nam het gemiddelde tarief voor vijf jaar vast met 0,20 procentpunt toe en voor tien jaar vast met 0,19 procentpunt. Volgens hypotheekexpert Jaap de Jong van Geld.nl komen dergelijke weekstijgingen maar weinig voor.
Hogere maandlasten
De hogere rente werkt direct door in de financieringslasten van kopers. Bij een annuïtaire hypotheek van €400.000 met een looptijd van dertig jaar en een rentevaste periode van tien jaar leidt een stijging van 3,78% naar 4,13% volgens Geld.nl tot ongeveer €80 hogere bruto maandlasten. Op jaarbasis komt dat neer op bijna €970.
De hogere rente beperkt daarmee de leencapaciteit bij een gelijk inkomen. Volgens Hypotheek.nl merken makelaars inmiddels dat er minder kijkers per woning zijn en dat woningen langer te koop staan. Ook zou er minder extreem worden overboden, al verschillen de ontwikkelingen volgens het hypotheekplatform sterk per regio en woningtype. Volgens het Kadaster en het CBS is de koopwoningmarkt in augustus nog verder afgekoeld.
Kapitaalmarkt als aanjager
De stijgende hypotheekrente hangt samen met de ontwikkeling van de rente op de financiële markten. Volgens Geld.nl bewegen vaste hypotheekrentes mee met de kapitaalmarktrente, waardoor hogere financieringskosten bij geldverstrekkers kunnen doorwerken in hypotheektarieven.
Hypotheek.nl wijst daarnaast op ontwikkelingen op de markt voor Nederlandse staatsobligaties. Onder meer zorgen over inflatie en oplopende overheidsschulden kunnen volgens het platform leiden tot hogere rendementseisen van beleggers. Ook hogere energieprijzen en het rentebeleid van de Europese Centrale Bank worden door Geld.nl genoemd als factoren die de marktrente beïnvloeden.
Verschillen op de woningmarkt
De gevolgen van de hogere rente zijn niet overal hetzelfde. Volgens Hypotheek.nl blijven instapklare woningen op populaire locaties relatief snel verkopen, terwijl woningen waaraan veel moet gebeuren of die minder gunstig zijn gelegen meer moeite hebben om kopers te vinden.
De hogere maandlasten spelen daarbij een rol. Voor kopers wordt het belangrijker om de totale woonlasten af te zetten tegen het beschikbare inkomen en de financieringsruimte. Volgens Hypotheek.nl zoekt de woningmarkt daardoor naar een nieuw evenwicht, waarbij de eerdere sterke concurrentie tussen kopers afneemt.
Voorlopig weinig zicht op daling
Over het verdere verloop van de hypotheekrente bestaat geen zekerheid. Hypotheek.nl verwacht op korte termijn geen snelle daling, maar sluit ook een verdere stijging niet uit. De ontwikkeling hangt volgens het platform onder meer af van inflatie en geopolitieke ontwikkelingen.
Daarmee lijkt de rente voorlopig op een duidelijk hoger niveau te liggen dan in de periode van historisch lage hypotheekrentes. Voor de woningmarkt betekent dat dat de financierbaarheid van woningen nadrukkelijker meeweegt bij de keuzes van kopers.

Bron: Hypotheekrente schiet omhoog | Vastgoedactueel

Bekijk het gehele artikel